झुठो विवरण पेश गरी नागरिकता लिने ‘आमा–छोरा’पक्राउ

पक्राउ पर्नेमा वीरगञ्ज महानगरपालिका वडा नम्बर १० आदर्शनगर बस्ने अमन जलान भन्ने अमन चौधरी(अग्रवाल) र उनकी आमा अञ्जु चौधरी रहेकी छन् । २०८० साउन २३ गतेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले अमन चौधरी (अग्रवाल) ले झुठो विवरण पेश गरी जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्साबाट लिएको नागरिकता रद्द गरी कानुनी कारबाही अगाडि बढाउन आदेश दिएको थियो ।

नागरिकता सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा (१४)१ बमोजिम सरकारले उनको नागरिकता प्रमाणपत्र रद्द गरी संलग्न व्यक्तिहरुलाई कारबाही गर्न मन्त्रिपरिषद्को बैठकले निर्णय गरेको थियो । जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्साबाट २०७७ कार्तिक २५ मा अमनले वंशजको आधारमा नेपाली नागरिकता लिएका थिए । मन्त्रिपरिषद्को निर्णयअनुसार जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्साले २०८० भदौ ३१ मा भारतीय नागरिक अमन चौधरी (अग्रवाल) को नागरिकता रद्द गरेको सूचना अग्रवाललाई समेत दिएको थियो ।

अग्रवालले पर्सा जिल्लाबाट २०७७ साल कात्र्तिक २५ गते नागरिकता लिएका थिए । तर उनकी आमा सोफिया रुथ भण्डारीले कास्की जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट २०७९ साउन २६ गते वंशजको आधारमा नागरिकता लिएकी थिईन् । सोफियाको नामबाट नागरिकता बनाएकी अमन अग्रवालकी आमाको वास्तविक नाम अञ्जु चौधरी रहेको छ । उनको नागरिकता पनि नागरिकता सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा (१४)१ बमोजिम सरकारले रद्द गरेको थियो ।

सरकारले नागरिकता रद्द गर्ने बैठकबाटै संलग्न व्यक्तिहरुलाई कारबाही गर्ने निर्णय पनि गरेको थियो । अमनलाई जिल्ला प्रशासन कार्यालयका तत्कालीन प्रशासकीय अधिकृत अर्जुन पौडेलले नागरिकता को प्रमाण–पत्र दिएका थिए । उनीहरु विरुद्ध असोज २०८० मा पक्राउ पुर्जी जारी भएको थियो । नेपाल प्रहरीको फरार प्रतिवादी सूचीमा रहेका अग्रवाललाई प्रहरीले पक्राउ गरेको थिएन् ।

शुक्रवार बिहान प्रहरी चौकी आदर्शनगरले आमा र छोरा दुवैजनालाई पक्राउ गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका प्रवक्ता समेत रहेका डीएसपी केशर कुमार न्यौपानेले जनाएका छन् । दुवै जनाविरुद्ध नागरिकता सम्बन्धी कसूरमा कारवाही प्रक्रिया अघि बढाइएको उनले बताए । प्रहरीले नागरिकता किर्ते गरेको कसुरमा आमा छोरालाई पक्राउ गरे पनि नागरिकता जारी गर्ने प्रशासकीय अधिकृत पौडेल, त्यसको जन्मदर्ता र नागरिकताका लागि सिफारिस गर्ने वडा कार्यालयलाई कारबाहीको दायरामा ल्याइएको छैन् ।

त्यस्तै कास्की प्रहरीले पनि नाम र अन्य विवरण ढाँटेर नागरिकताको माग गर्नेलाई वंशजको आधारमा नागरिकता प्रमाण पत्र उपलब्ध गराउने प्रशासकीय अधिकृत, जन्मदर्ता र सिफारिस गर्ने वडा कार्यालयलाई कारबाहीको दायरामा ल्याएको छैन् । चौधरी आमा छोराले वंशजको किर्ते गरी वंशजको नागरिकता प्रक्रियागत रुपमा प्राप्त गरेको देखिदैन् ।

नागरिकता प्रमाण–पत्र बनाउन उनीहरुले पर्याप्त धनराशी खर्च गरेको देखिन्छ । अञ्जुले सोफियाको नामबाट नागरिकता लिन कायम गरेकी आमावुवा पनि नक्कली नै रहेको देखिन्छ । सोफिया रुथ भण्डारीका पिता र आमा पनि कारबाहीको दायरामा पर्ने सरकारको निर्णय छ । तर चौधरी आमा छोरालाई मात्र प्रहरीले झण्डै ९ महिनापछि पक्राउ गरेको छ ।

आदर्शनगरमा घर र वीरगञ्जमा व्यवसाय गर्ने चौधरी परिवारवारे यतिको दिन सम्म प्रहरी अनभिज्ञ पनि थिएन् । स्रोतहरुका अनुसार प्रहरीसित सेंटिंग गरी अमन र अंजु निर्भिक रुपमा आफना काममा लागेका थिए । त्यस वापत उनीहरुले प्रहरीलाई ‘राम्रो सेवा’गर्दै आएको स्थानीयहरु बताउँछन् । अमन र अञ्जुलाई कारबाही गरिए पनि किर्ते नागरिकता लिएका कयौं मानिस प्रहरी र प्रशासनसित मिलोमतो गरी कारबाहीको दायरामा आएका छैनन् । त्यस्ता नागरिक प्रहरीको नियमित ‘आयस्रोत’ रहेको आरोप लाग्दै आएको छ ।